Ins en outs van openbron-licenties

Van vrij gebruik tot virale effecten

18 maart 2005 | Redactie Smart Business Strategies Open Source Software (OSS) kan bedrijven belangrijke voordelen bieden. Het is echter van groot belang dat u alle voorwaarden van het gebruik van OSS kent en begrijpt. Door zich bij de ontwikkeling van een nieuw programma te baseren op open source, is het bijvoorbeeld mogelijk dat het nieuwe programma eveneens als open source wordt gekenmerkt.

Dat betekent dat u in sommige gevallen verplicht bent de broncode van het nieuwe programma vrij te geven. Dit kan voor verrassingen zorgen bij de uiteindelijke oplevering van de op maat geschreven programmatuur.

Het principe
Vele commerciële softwareontwikkelaars houden de broncode geheim en bieden de software uitsluitend aan op basis van een licentie en tegen marktprijzen. Een dergelijke licentie staat meestal niet toe dat software wordt gekopieerd of verder wordt verspreid.

Open Source Software (OSS) daarentegen is gebaseerd op het principe dat zowel de software als de broncode aan gebruikers ter beschikking wordt gesteld en dat iedereen deze vrij kan kopiëren, wijzigen, verbeteren of aanpassen aan zijn eigen behoeften.

OSS ontstaat vaak op initiatief van één of enkele programmeurs en ontwikkelt zich daarna via het internet door samenwerking van programmeurs. Het resultaat van hun werk maakt geen deel uit van het openbare domein, maar blijft eigendom van de makers. Er is dus wel sprake van auteursrecht; de auteurs van OSS verlenen enkel aan anderen het recht hun software te gebruiken.

Zowel het bedrijfsleven als de overheid hebben de voordelen van open source reeds ontdekt: de populariteit van Linux stijgt en de lijst van opensource-licenties groeit. De voordelen die vaak worden aangehaald, zijn de lagere productiekosten en de betere kwaliteit, de hoge innovatiesnelheid, de betere prijs/prestatie-verhouding en een ontwikkeling die wordt gedreven door de wensen van de eindgebruikers.

Het licentiemodel
OSS wordt gewoon door het auteursrecht beschermd. De maker bepaalt in een licentie welke voorwaarden en beperkingen er gelden ten aanzien van de door hem ontwikkelde software. Het arsenaal aan opensource-licenties is groot. De meest bekende zijn de General Public License (GPL) en de Lesser General Public License (LGPL) van de Free Software Foundation.

GPL is een licentiemodel met zeer verstrekkende gevolgen. Software die onder de GPL wordt geplaatst, is gratis te verkrijgen en de licentie kent geen beperkingen voor het gebruik. De gebruiker mag de software kopiëren, verspreiden en wijzigen of zelfs een eigen softwarepakket ontwikkelen dat gebruik maakt van delen van de GPL-software.