Top 10 softwareblunders

Van ping of death tot ruimtevaart

10 maart 2006 | William Visterin Bij mensen horen fouten, zegt de volksmond. Maar bij software ook. Soms worden fouten blunders met verregaande gevolgen, en dan komen ze terecht in onze top tien van de grootste en meest mediagenieke softwaremissers uit de geschiedenis.

Hoe horror soms schuil gaat onder nulletjes en eentjes: lees en huiver.

1962: Ruimteschip stort neer
Een bug in de vluchtsoftware van de Mariner I-ruimtesonde zorgde ervoor dat het toestel van zijn geplande route afweek en neerstortte. Uit het onderzoek bleek dat een formule, met potlood geschreven op een papiertje, fout was ingebracht in de code van het vluchtprogramma. Hierdoor werd een verkeerd traject berekend en eindigde de Mariner op een dood spoor. De ruimtevaart is overigens een domein waar bugs later meermaals de ronde zullen doen. Denk maar aan de Ariane 5 die in 1996 neerstortte. Ook daar was de oorzaak een fout in de software.

1988: Buffer overflow
In 1988 deed het eerste wormvirus de ronde. Het maakte gebruik van de beruchte 'buffer overflow'-bug en infecteerde een paar duizend computers. Bij een buffer overflow krijgt een programma meer data te verstouwen dan er verwerkt kan worden. Goed geschreven programma's worden hiertegen door ontwikkelaars beveiligd (of lopen simpelweg vast), maar sommige applicaties voeren de commando's die buiten de buffer vallen toch uit. Zo kan iemand code laten uitvoeren op iemands computer, en dus de controle over die pc overnemen. Latere wormvirussen, zoals Code Red, zullen deze techniek gebruiken. Buffer overflow is een softwarebug die computersystemen nog steeds parten speelt. De schade loopt in al die jaren op tot miljarden euro's.

1990: telefoonnetwerk crasht
Een bug in de nieuwe softwareversie op de centrale computers bij telecombedrijf AT&T, liet deze machines crashen zodra ze een boodschap ontvingen dat een andere machine plat ging. Toen één van de computers uitviel en vervolgens automatisch herstartte, leidde dit tot een kettingreactie. In een mum van tijd waren 114 machines om de zes seconden aan het herstarten. Rond New York zaten bijna 100.000 mensen meer dan negen uur zonder telefoon. Behoorlijk vervelend in het pré-gsm-tijdperk van de vroege jaren negentig. De ingenieurs van AT&T losten het probleem uiteindelijk op door de vorige versie van de software te installeren.

1991: Afweersysteem faalt
Op 25 februari 1991 faalde het Amerikaans afweersysteem in een poging een Irakese Scud-raket te zien aankomen en te onderscheppen. De Scud sloeg in op een Amerikaanse basis en kostte 28 soldatenlevens en honderd gewonden. Later bleek dat een foute omrekening aan de basis lag van dit voorval. De omrekening van de tijdseenheid die een vijandige raket aflegt - van een binair naar een