Nederlandse astronomen ontwikkelen samen met IBM supercomputer

Europese uitdager voor Earth Simulator

23 februari 2004 | Jamie Biesemans Nederlandse astronomen en IBM gaan de BLUE Gene-supercomputertechnologie gebruiken als basis voor een nieuw type radiotelescoop. Onderzoekers willen op deze manier miljarden jaren in het verleden op zoek gaan naar sporen van het ontstaan van het heelal. De telescoop wordt in 2006 operationeel en moet een van de krachtigste rekenmachines ooit worden.

Het project wordt gesteund door het Nederlandse ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap, en beheerd door de astronomievereniging ASTRON. Laatstgenoemde ontving recentelijk van het ministerie een subsidie van 52 miljoen euro.

De supercomputer zal gebruikt worden om de enorme hoeveelheden data te verwerken die worden verzameld door een internationaal netwerk van radiotelescopen. Daarbij wordt er niet gewerkt met enkele tientallen reusachtige en dure schotelantennes, maar wel met meer dan 10.000 simpele radioantennes, opgesteld in Noord-Nederland en Neder-Saksen in Duitsland. "In essentie bestaat het project uit grote hoeveelheid FM-radio's die door de Blue Gene/L-supercomputer wordt samengevoegd tot een enkele telescoop", zegt ASTRON.

Met de gegevens van deze Low Frequency Array (LOFAR) zal het rekenmonster de rol spelen van een softwarematige radiotelescoop en op zoek gaan naar meer data over Big Bang. Daarvoor moet er zo ver mogelijk in het verleden worden 'gekeken' ? tot 13 miljard jaar geleden. "Ons doel is objecten te zien die zo ver weg zijn dat hun radiosignalen net na de Big Bang werden uitgezonden, om de allereerste objecten in de ruimte te detecteren, en om de invloed van magnetische zonnestormen en ?wind op ons klimaat op aarde beter te begrijpen", legt ASTRON-directeur professor Harvey Butcher uit.

De Blue Gene/L-supercomputer voor ASTRON zal bestaan uit meer dan 12.000 PowerPC-processors en tot 768 Gbit aan data per seconde verwerken. Verwacht wordt dat het rekenmonster een piekvermogen van 34 biljoen berekeningen (teraflops) per seconde zal halen. Daarmee komt de ASTRON-supercomputer dicht in de buurt van de Japanse Earth Simulator, de huidige nummer één. Tegen 2005 zijn er echter ook andere uitdagers voor die titel te verwachten, onder meer van het Lawrence Livermore National Laboratory in de V.S. Lees meer artikels over : supercomputer, ibm, astronomie

bron: ZDNet