Microsoft lanceert 64-bit Windows

25 tot 100 procent betere prestaties

25 april 2005 | Thomas Buytaert AMD en Intel promoten sinds enige tijd de 64-bit processor. De doorsnee gebruiker heeft er pas iets aan als er bijhorende software beschikbaar is. Een eerste belangrijke stap is de komst van een speciale Windows-versie."Raise the speed limit", zo prees Microsoft zijn Windows x64 aan op het WinHEC 2005 forum.

Hoe wordt een systeem sneller? Als we een computer zien als een verkeersnetwerk met een kluwen van autowegen (hardware) dat een veelheid aan vrachtwagens met data (software) verwerkt, dan zijn de meest voor de hand liggende maatregelen de vrachtwagens harder laten rijden, zodat ze zo snel mogelijk bij hun bestemming aankomen, en zoveel mogelijk data per vrachtwagen vervoeren. Zijn die methoden eenmaal uitgeput, dan is het tijd voor een drastischer project: het aantal rijstroken verdubbelen. AMD vertelt dat ons al een tijdje, Intel sloot zich wat later aan bij de boodschap, en nu kondigt ook Microsoft zijn bijdrage aan het 64-bit project aan.

De presentatie werd ingeleid door Mauro Meanti, het Europese hoofd van de groep Servers & Tools. "Windows Server is een cruciaal product voor Microsoft. Het is de sterkst groeiende groep, maar ook onderhevig aan de meest hevige concurrentie." Bedrijven als Unix, Novell en andere belangrijke serverplatformen staan voor een migratiebeweging en 64-bit code zal een belangrijk argument vormen in de strijd om die nieuwe klanten.

Er zijn andere redenen om de overstap van 32-bit naar 64-bit code nu in te zetten. Eén van de meest prominente flessenhalzen in een modern systeem is de manier waarop geheugen geadresseerd wordt. Een 32-bit systeem kan in theorie namelijk maximaal 2 GB aan geheugen adresseren en moet een heleboel trucs inzetten om daar boven te gaan zitten. Het plafond van 64-bit code bedraagt 16 TB, wat voorlopig meer dan genoeg is, en veegt ook een aantal andere scaling-problemen wat betreft caching en pagesizes van tafel. Zo springt Windows Server 2003 Datacenter Edition van maximaal 64 GB geheugen en 32 cpu's in een 64-bit versie naar 1 TB geheugen en maximaal 64 cpu's.

Microsoft beweert dat de prestaties van een 64-bit systeem 25 tot 100 procent hoger liggen dan dat van een 32-bit systeem, terwijl de prijs gelijk blijft. Daarnaast biedt 64-bit mogelijkheden voor een veiligere code, die de gehavende reputatie van Redmond moet herstellen. Hoewel de focus van deze eerste lancering vooral op het serverplatform ligt, voorziet Meanti ook voordelen voor eindgebruikers - en dan met name voor 3D-gamers. Die voordelen zullen slechts zichtbaar zijn als hardware, besturingssysteem en software allemaal met 64-bit overweg kunnen, en vooral in die laatste categorie moet nog de nodige progressie worden geboekt.

Om te vermijden dat de overgang van 32 naar 64 bit even pijnlijk wordt als de migratie van 16 naar 32 bit gebruiken de ontwikkelaars hetzelfde geheugenmodel en datatypen als de 32-versie. De nieuwe versie zou helemaal compatibel moeten zijn met 32-bit applicaties, die intern vertaald worden naar de nieuwe geheugenstructuur.

Er zijn wel een paar valkuilen. Windows x64 werkt alleen met specifieke 64-bit drivers, en de versie is niet meer compatibel met Dos-applicaties en de oude OS/2- en POSIX-interfaces (al wordt die laatste wel vervangen door een soortgelijke service). Microsoft voert ook een intensieve campagne om zowel fabrikanten als eindgebruikers te doordringen van de noodzaak om de nieuwe stuurprogramma's te gebruiken.