Westen bezorgt Afrika tech-afvalberg

Hulpverlening vermomming voor dumpingpraktijken

25 oktober 2005 | Jamie Biesemans Verouderde elektronische apparatuur een tweede leven geven in Afrika lijkt een nobel plan. In werkelijkheid worden de meeste oude pc's en gsm's niet gerecycled, maar eindigen ze op de schroothoop. Dat blijkt uit een rapport van het Basel Action Netwerk (BAN), een groep die ageert tegen hightech-afvaldumping in de Derde Wereld.

"Grote hoeveelheden verouderde computers, televisies, mobiele telefoons en andere elektronische apparatuur die naar Nigeria worden verscheept voor 'hergebruik en reparatie', worden gedumpt in loodsen of verbrand", zegt BAN. "Dat betekent een aanzienlijke aantasting van de gezondheid en het milieu door toxische lekken en rook."

De organisatie schat in het rapport (PDF) dat driekwart van de geschatte vijfhonderd containers met te recyclen apparatuur die elke maand naar Nigeria verscheept worden als afval eindigt. Elke container bevat ongeveer tachtig pc's.

De computers worden door verschillende firma's en organisaties ingezameld om de Derde-Wereldlanden te helpen. Het idee is dat de toestellen die Westerse consumenten niet langer willen, op plaatsen als Nigeria toch nog een nuttig leven kunnen leiden. "Het klinkt als een win-winsituatie: het Westen wordt verlost van zijn groeiende elektronische afvalberg, terwijl degenen die te arm zijn voor nieuwe apparatuur er hun voordeel mee kunnen doen", zegt het rapport. "De realiteit is dat deze nieuwe handel niet altruïstisch is, maar wordt gedreven door de enorme winsten die er mee te behalen zijn."

De gevolgen van de dumpingpraktijken zijn catastrofaal, zegt BAN. In plaats van de digitale kloof in Afrika te dichten, zorgt de hightech-afval voor extra problemen. Behuizingen en printplaten van computers en andere elektronica bevatten immers zeer giftige stoffen, zoals zware metalen en dioxines.

Juist vanwege de ernstige gevolgen voor mens en natuur is het dumpen van elektronische afval in de Derde Wereld verboden. Door het afval te 'vermommen' als hulpverlening, gaan bij de autoriteiten in het Westen echter geen alarmbellen rinkelen.

Milieuvervuiling is ook niet het enige probleem. Steekproeven van BAN wijzen uit dat veel van de gedumpte harde schijven persoonlijke informatie van de oorspronkelijke eigenaars bevatten en dus mogelijk voor frauduleuze doeleinden inzetbaar zijn. Vooral in Nigeria, dat een reputatie geniet als thuishaven van internetfraudeurs, is die kans groot. BAN ontdekte op gevonden schijven uiteenlopende documenten, variërend van sollicitatiebrieven en personeelsbeoordelingen tot persoonlijke e-mails en documenten van de Wereldbank.

Omdat het aanpakken van de valse recyclinghandel moeilijk is, stelt BAN voor dat overheden strengere verplichtingen invoeren zodat fabrikanten minder vervuilende elektronica ontwerpen. De problematiek is Europa niet vreemd, want vanaf 2006 treedt een nieuwe Europese richtlijn in werking die giftige metalen als lood in elektronische apparatuur verbiedt.

 

bron: ZDNet