NASA wil slimmere computers op lange missies

Zelfhelend, jarenlang crashbestendig

12 april 2006 | Lars Pasveer In de aanloop naar ambitieuze, langjarige missies naar de Maan en Mars, werkt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA aan slimmere, zelfdenkende computers die zelfstandig beslissingen nemen om de bemanning te beschermen.

Hoofddoel is een elektronisch vangnet te creëeren dat op lange missies een keur aan systemen kan controleren met behulp van ontelbare sensoren. Omdat mensen niet snel genoeg kunnen reageren op eventuele calamiteiten, zouden de chips zelfstandig moeten kunnen handelen.

NASA werkt aan een opvolger voor de verouderde Space Shuttle, die inmiddels vrij letterlijk uit elkaar valt - met desastreuze gevolgen, zoals het ongeluk met de Columbia in 2003 bewees.

De toekomst van langdurige bemande ruimtevaart ligt volgens de NASA in het Crew Exploration Vehicle. Een belangrijke reden voor de noodzaak tot intelligentere systemen is de grotere afstand, schrijft de San Francisco Chronicle. Wanneer astronauten (relatief) dichtbij zijn, bijvoorbeeld in een baan om de aarde, kunnen ze nog naar huis. Bij missies op weg naar Mars is een terugkeer niet mogelijk.

Wanneer de complexiteit van de systemen verdubbelt, betekent het een verviervoudiging van de tijd die het kost om te testen of alle onderdelen correct samenwerken, aldus een ontwerper bij Ames. Om de kans op defecten en vals alarm te verkleinen, zal NASA de chips scenario's leren uit de praktijk. Daarbij komen zelfs problemen aan de orde die bij de vroegste ruimtemissies in de jaren zestig speelden.

Een ander gevaar op lange reizen ontstaat door kosmische straling. Deze deeltjes zijn niet alleen gevaarlijk voor astronauten, maar kunnen ook gevoelige elektronica beschadigen. Door redundantie van processoren en systemen moet de computer bij uitval direct kunnen overschakelen naar onbeschadigde elektronica.

Wie vreest voor de introductie van intelligente computers zoals we die kennen uit menig Hollywood science-fiction film (SkyNet, HAL 9000 of zelfs de op voortplanting (!) beluste Proteus IV uit Demon Seed), kan gerust zijn.