De bewogen geschiedenis van Kazaa

De weg naar legaliteit en obscuriteit

01 augustus 2006 | Lars Pasveer Het kostte ruim 100 miljoen dollar, maar ruilsoftware Kazaa heeft daarmee wereldwijd alle juridische problemen afgekocht. Daarnaast is Kazaa vanaf nu honderd procent legaal. Een terugblik op software met Nederlandse wortels.

Vijf jaar geleden brachten de Zweed Niklas Zennström en de Deen Janus Friis hun Kazaa-software om juridische redenen onder in het Nederlandse bedrijfje Consumer Empowerment. In combinatie met de eveneens door Zennström en Friis ontwikkelde netwerktechnologie FastTrack, bleek Kazaa (toen nog hip als KaZaA gespeld) een aantrekkelijke en snelle manier om muziek, films en foto's te delen.

Kazaa trok vanaf het eerste moment de aandacht van piraterijbestrijders en de entertainmentindustrie. Al in 2001 werd Consumer Empowerment door auteursrechtenorganisatie BUMA/STEMRA voor de rechter gedaagd. De rechter bepaalde dat Kazaa niet langer beschermd materiaal mocht aanbieden, op straffe van een boete van ruim 45.000 euro per dag.

Voordat het zover kwam, werd Kazaa in 2002 verkocht aan Sharman Networks, een groep investeerders met een hoofdvestiging in Australië. De overgang betekende geen respijt van juridische druk: tot op het laatste moment heeft Sharman zich aan de lopende band moeten verweren in de rechtszaal.

In thuisbasis Australië werd Kazaa vorig jaar zelfs verboden, tenzij de software zou worden aangepast zodat alleen nog legale bestanden konden worden geruild. Dat lukte Sharman niet, zodat de site waarschuwt dat het gebruik van Kazaa in Australië momenteel illegaal is.

Sharman ontwikkelde Kazaa ondanks de hete adem van de muziek- en filmindustrie verder, maar de nieuwe functies en de bundeling van spyware en adware gaven de software al snel een slechte naam. Kazaa heeft gedurende lange tijd een keur aan spyware meegeleverd, waaronder beruchte namen als Altnet, Cydoor en GAIN. Door deze bundeling weigeren de meeste downloaddiensten Kazaa aan te bieden en haakten gebruikers af.

De extra ballast en het privacy-risico brachten derden ertoe een 'Kazaa Lite K++' te produceren. Deze versie bevatte alleen de noodzakelijke netwerkfuncties om bestanden te kunnen delen en was ontdaan van spyware. Sharman zette op zijn beurt juridische middelen in om deze afgeleide variant te verbieden - hetgeen deels lukte.

Kazaa Lite K++ verdween van het toneel - al zijn er verspreid over internet nog wel installatiebestanden te vinden. Onlangs verscheen echter het toepasselijk genaamde Kazaa Lite Ressurection, dat wil verdergaan waar K++ eindigde. Vooralsnog lijkt Sharman deze versie niet te hebben opgemerkt.