Online winkelen leidt tot méér transport

Gevolgen e-commerce worden zichtbaar in straatbeeld

05 april 2007 | Janneke Scheepers E-commerce zorgt voor een toename van het personen- en goederenvervoer. Dat is de verrassende uitkomst van een onderzoek naar de maatschappelijke gevolgen van internetwinkelen.

Het lijkt in eerste instantie waarschijnlijk dat e-commerce juist zorgt voor minder mobiliteit. Mensen winkelen immers thuis vanachter hun eigen pc. Maar niets is minder waar, constateert het Ruimtelijk Planbureau (RPB) in de studie 'Winkelen in het internettijdperk'.

Vooral de groei van e-commerce van het type business to customer (b2c) heeft een toename van de mobiliteit tot gevolg, vooral in het goederenvervoer. De simpele reden is dat de internetaankoop bij de consument thuis wordt afgeleverd. Het is niet meer zo dat grote aantallen producten bij één winkel worden gedropt. Vorig jaar leidde bijna tachtig procent van alle b2c-internetaankopen tot meer goederentransport, zo heeft het RPB becijferd.

Het lijkt logisch dat daar een afname van het personenvervoer tegenover zou staan, doordat klanten geen winkelbezoek meer hoeven af te leggen om hun product op te halen. Maar dat blijkt tegen te vallen: "Doordat consumenten tijdens het winkelen vaak meerdere aankopen doen, leidt één internetaankoop niet noodzakelijkerwijs tot minder personenvervoer", aldus het RPB.

Ook de markt voor online handel tussen consumenten onderling (c2c) groeide de afgelopen jaren. Burgers maken dankbaar gebruik van het internet om tweedehands spullen te kopen en te verkopen. Een veilingsite als eBay, die onder meer Marktplaats.nl onder de vleugels heeft, zette in 2006 zo'n zes miljard dollar om, tegenover 4,6 miljard in 2005.

"De mobiliteitseffecten van deze vorm van e-commerce moeten niet worden onderschat; ze zijn relatief gezien nadeliger dan die van b2c e-commerce", stelt het RPB. De reden is dat deze vorm van internetverkoop, veel meer dan de b2c-variant, leidt tot meer personenvervoer. Daar staat geen afname van het goederenvervoer tegenover.

Winkels verdwijnen
Minder verrassend is de constatering dat mensen minder 'echte' winkels bezoeken en ook minder aankopen doen. Vooral in de binnensteden worden de gevolgen van e-commerce langzaam maar zeker zichtbaar. Volgens het RPB zou 42 procent van alle internetaankopen in de binnenstad zijn gedaan als de koper geen mogelijkheid tot e-shoppen had gehad.