De toekomst van de thuiskopie (deel 1)

Kopieerheffing gedoemd te verdwijnen

24 september 2007 | Janneke Scheepers Zelfs de directeur van Stichting de Thuiskopie meent dat de thuiskopieheffing geen lang leven beschoren is, in dit digitale tijdperk. Over wat er dan voor in de plaats moet komen, is de consensus ver te zoeken.

De toekomst van de thuiskopie; dat was vorige week het thema van een discussiebijeenkomst in Den Haag. Hoe zorg je ervoor dat kunstenaars, auteurs en andere contentmakers nog verdienen aan hun creaties, als iedereen alles maar gratis van het internet haalt? En is de heffing op blanco dragers nog een houdbare oplossing om rechthebbenden te compenseren voor niet te controleren thuiskopieën?

Afbouwen
Aan tafel schuiven vertegenwoordigers van diverse betrokken partijen: de Consumentenbond, de filmindustrie, de Nederlandse ICT-sector en een muzikantenvakbond. André Beemsterboer laat als hoofd van stichting De Thuiskopie zijn licht schijnen op het vraagstuk.

"Ik denk dat de thuiskopieheffing over een aantal jaren een grote kans maakt om te verdwijnen", zegt hij onomwonden. "Dat is niet erg." In de plaats daarvan zal er volgens hem iets komen dat meer recht doet aan "waar het auteursrecht echt over gaat". De auteurswet houdt in dat de auteur het recht heeft om te bepalen hoe, waar en wanneer zijn werk wordt gepubliceerd of gekopieerd.

Met verfijnde DRM is dat mogelijk, meent Beemsterboer. "Als DRM individueel gebruik in de toekomst perfect kan regelen, dan moet je de heffingen opheffen." Totdat er individuele regelingen voor individueel gebruik mogelijk zijn, is de thuiskopieheffing nog nodig, denkt hij. "Op een gegeven moment komt er een omslagpunt." Dan moet de heffing worden "afgebouwd" en uiteindelijk zal deze verdwijnen.

Gevoel van onrecht
Wat is er dan mis met die thuiskopieheffing? Een heleboel, volgens Machiel Frijters van de Consumentenbond. Volgens hem hoort het maken van een thuiskopie gewoon bij het normaal gebruik van content. Mensen willen bijvoorbeeld een bestand kopiëren van de computer naar hun mp3-speler of een cd-rom, om in de auto af te spelen. "Kopiëren is feitelijk gebruiken", stelt Frijters. Het wordt in Nederland gedoogd. Mensen betalen de thuiskopieheffing om de schade voor de auteur te vergoeden.

Het verwarrende is dat consumenten, ondanks deze extra betaling bij aankoop, het recht van het maken van een kopie niet kunnen afdwingen. Toestemming van de aanbieder is daarvoor, wettelijk gezien, eigenlijk nog steeds nodig. Frijters: "Dat geeft verwarring en een gevoel van onrecht." Ook menen consumenten volgens hem dat ze eigenlijk niet extra zouden moeten betalen voor wat zij zien als gewoon gebruik.