Groot Woordenboek der Nederlandse Taal

De Dikke op één schijfje

02 januari 2001 | Bram Hahn Bijna alle bekende taalnaslagwerken en encyclopedieën hebben inmiddels de sprong naar de pc en het Internet gemaakt. Ook het bekendste taalmonument van ons taalgebied, de Dikke Van Dale, voegde zich enige tijd geleden bij dat rijtje. Op basis van de dertiende druk werden drie lijvige delen van Het Groot woordenboek der Nederlandse Taal op één cd-rommetje geperst.

Er is een basisversie als tegenhanger van de papieren uitgave, en een Plus-versie voor de echte taalfanatici. Afscheid nemen valt bij Van Dale blijkbaar zwaar. De stap naar nieuwe media is weliswaar gezet, maar het vertrouwde, klassieke imago blijft voorlopig behouden. Het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal op cd-rom zit in een prachtige verpakking, in de vorm van een klein boekje, dat sprekend lijkt op zijn zware voorganger. Dit boek is de uitgebreide handleiding, met achterin de cd-rom.
Wij werkten een tijdje met de Plus-versie, die in vergelijking met de Basis-versie is uitgebreid met drie functies: geavanceerd zoeken, de rijmmodule en de Van Dale Spellingcorrector, die samen met TNO werd ontwikkeld.

Virus?
De installatie van het woordenboek is eenvoudig, al doen de beveiligingsmaatregelen wat overspannen aan. Als u ervoor kiest om de volledige inhoud op uw harde schijf te plaatsen, zal het programma eens in de zoveel tijd weer om de cd-rom vragen. Daarnaast vraagt het programma om een licentiecode die onopvallend op een los certificaat te vinden is, en een klantcode, die we niet kunnen vinden, maar ook niet nodig blijken te hebben. Verder verloopt de installatie prima, behalve de integratie in onze tekstverwerker. Net als bij de Woordenlijst der Nederlandse taal (Groene Boekje) van SDU plaatst de applicatie een knop in de werkbalk van de tekstverwerker (in dit geval MS Word 2000) met behulp van een macro. Aangezien de functie 'macro's uitvoeren' uitgeschakeld stond, werkte dat niet. Eenvoudig te verhelpen, maar gebruikers die meer verstand van taal hebben dan van computers, gaan hier ongetwijfeld de mist in. Sommige virusscanners maken helemaal korte metten met de macro en melden ten onrechte een virus op de cd-rom. Verdere uitleg staat op de site van Van Dale.
Daarnaast is het verwarrend dat de Spellingcorrector als losse applicatie wordt geleverd. Deze moet apart geïnstalleerd worden en voegt eveneens een knop toe aan de werkbalk van de tekstverwerker.

Basis of Plus
Eenmaal op gang blijkt de Dikke Van Dale een zeer betrouwbare partner. De gewone zoekfunctie functioneert uitstekend bij het opzoeken van woorden en de Spellingcorrector levert goed werk. Alleen signaleren we hier hetzelfde probleem als bij de vreselijke spellingcorrector van Word zelf: de correcties houden nauwelijks rekening met zinsbouw en context. Van Dale presteert stukken beter dan Word, maar na voor de zoveelste keer 'negeren' te hebben ingedrukt, geloof je het wel. Aandachtig (door een ander laten) doorlezen blijft de beste spellingcontrole.
De cd-rom blinkt echter uit in de zoekmogelijkheden die je in een gedrukte versie niet hebt. Zo kun je bijvoorbeeld met Verbindingen zoeken naar samentrekkingen en uitdrukkingen met het woord boom, is er een prachtige anagrammenfunctie, een omgekeerd alfabetische lijst en de mogelijkheid om de gevonden woorden door de applicatie te laten uitspreken. De geavanceerde zoekfunctie is zeer geschikt als je niet op een woord kunt komen, maar wel een omschrijving hebt. Met de gewone zoekfunctie zul je overigen

Een monument op cd-rom. Duidelijke interface, goede integratie met tekstverwerker en zeer compleet. De Basis-versie is geschikt voor wie in zijn werk veel teksten produceert, de Plus-versie is alleen voer voor echte taalfreaks.

Lees meer artikels over : vandale, referentie, woordenboek

bron: PC Magazine